Waarom ‘Willen’ iets anders is dan denken, voelen of doen

Artikel #4-10 We zijn gewend verandering te benaderen vanuit denken en doen. We maken een plan, nemen een besluit en gaan aan de slag. Maar daartussen ontbreekt vaak een fundamentele vraag: wil ik dit eigenlijk? Binnen de Methode GoldenBox is ‘willen’ daarom een afzonderlijk domein — en de plek waar keuze en verantwoordelijkheid beginnen.

We beginnen vaak met doen

Er moet iets veranderen.

Dus maken we een plan. We bepalen acties, verdelen verantwoordelijkheden, stellen deadlines vast en gaan aan de slag.

Als het niet lukt, gaan we vaak nóg meer doen.

Of we gaan opnieuw nadenken.

Maar misschien beginnen we te laat in het proces.

Binnen de Methode GoldenBox onderscheiden we vier domeinen:

Doen – Denken – Voelen – Willen.

De methode behandelt deze domeinen bewust afzonderlijk. Niet omdat ze in werkelijkheid los van elkaar functioneren — integendeel — maar omdat het onderscheid helpt om te onderzoeken wat er werkelijk gebeurt.

De vraag vóór het plan

Stel dat een organisatie besluit dat medewerkers meer verantwoordelijkheid moeten nemen.

Dat klinkt logisch.

We kunnen vervolgens processen aanpassen, trainingen organiseren en medewerkers vertellen welk gedrag van hen wordt verwacht.

Maar één vraag is nog niet gesteld:

Willen zij die verantwoordelijkheid ook nemen?

En misschien nog belangrijker:

Willen leidinggevenden die verantwoordelijkheid daadwerkelijk geven?

Daarmee komen we op een ander niveau van verandering.

Want iemand kan begrijpen wat er moet gebeuren, beschikken over de juiste vaardigheden en zelfs het gewenste gedrag laten zien – zonder dat er sprake is van een werkelijk eigen besluit.

Willen gaat over kiezen

Binnen GoldenBox is willen nadrukkelijk verbonden met eigen verantwoordelijkheid.

In het oorspronkelijke model wordt willen beschreven als handelen vanuit de eigen wil, waarbij niet automatisch anderen of omstandigheden verantwoordelijk worden gemaakt.

Dat maakt willen iets anders dan motivatie die van buitenaf wordt georganiseerd.

Een bonus kan gedrag beïnvloeden.

Een leidinggevende kan een opdracht geven.

Een reorganisatie kan iemand dwingen een andere functie te accepteren.

Maar daarmee weten we nog niet wat iemand zelf wil.

En precies daar ontstaat een belangrijk onderscheid tussen externe beweging en intrinsieke beweging.

Eerst willen, dan voelen, denken en doen

Bij de intern proactieve beweging van GoldenBox wordt daarom een andere route gevolgd.

De eerste vraag is:

Wat wil ik in deze situatie? Waar kies ik voor?

Daarna komt voelen: wat gebeurt er in het contact, wat is het juiste moment, wat neem ik waar?

Vervolgens denken: hoe geef ik daar rationeel vorm aan?

En uiteindelijk doen: welke concrete actie volgt daaruit?

De route wordt daarmee:

Willen → Voelen → Denken → Doen.

Het boek verbindt deze route expliciet met handelen vanuit de eigen energie en het meenemen van bewuste wil en eigen verantwoordelijkheid.

En wat als iemand niet wil?

Daar wordt het interessant.

Want binnen organisaties behandelen we niet willen nogal snel als weerstand.

Maar niet willen kan óók een bewuste positie zijn.

In GoldenBox wordt bij samenwerking benadrukt dat beide personen vanuit hun eigen wil in de relatie moeten kunnen staan. Ook hiërarchie verandert dat uitgangspunt niet.

Dat betekent niet dat iedereen altijd zijn zin krijgt.

Het betekent dat een werkelijk gesprek pas mogelijk wordt wanneer duidelijk is waar beide partijen staan.

Ik wil dit.

Jij wilt iets anders.

Prima.

Nu hebben we iets om over te praten.

Dat is wezenlijk anders dan een situatie waarin de één doet alsof hij instemt en de ander doet alsof er draagvlak bestaat.

Van draagvlak naar eigenaarschap

Daarom is willen zo relevant voor organisatieverandering.

We spreken veel over draagvlak, betrokkenheid en eigenaarschap.

Maar eigenaarschap kun je moeilijk opleggen.

“Vanaf maandag moet iedereen meer eigenaarschap tonen” bevat bijna zijn eigen tegenstelling.

Je kunt omstandigheden creëren waarin mensen verantwoordelijkheid kunnen nemen.

Je kunt duidelijk maken waar ruimte voor invloed bestaat.

Je kunt mensen betrekken.

Maar uiteindelijk blijft er een persoonlijke vraag over:

Wat wil ík hierin?

Daar begint verantwoordelijkheid.

En wanneer verschillende mensen die vraag werkelijk beantwoorden, ontstaat vervolgens de volgende uitdaging:

Wat willen wíj samen?

Dat brengt ons van individuele verandering naar groepsdynamiek.

En precies daar gaat de volgende stap van GoldenBox over.

CCCM | Methode GoldenBox