Waarom we terugvallen in oud gedrag
We nemen ons voor om het anders te doen. Meer verantwoordelijkheid nemen. Beter samenwerken. Elkaar aanspreken. Minder controleren. Meer ruimte geven. Na een training of veranderbijeenkomst is de intentie vaak oprecht. En toch zien we een paar weken later regelmatig het oude gedrag terug.
Waarom?
Niet omdat mensen niet willen veranderen. Maar omdat een voornemen alleen meestal niet sterk genoeg is om bestaande patronen te doorbreken. Oud gedrag heeft een functie. Gedrag ontstaat niet zomaar. Dat gebeurt omdat oude gedragspatronen diep zijn ingesleten. Vooral onder druk, bij onzekerheid of vermoeidheid kiest ons brein gemakkelijk voor wat bekend en vertrouwd is. Het is in de loop van de tijd aangeleerd omdat het ergens werkte.
Een manager die sterk controleert, heeft daar misschien jarenlang resultaat mee behaald. Een medewerker die afwacht, kan hebben geleerd dat initiatief nemen weinig zin heeft. Een team dat problemen niet bespreekt, heeft misschien ervaren dat openheid niet altijd veilig was. Dan kun je besluiten dat het vanaf morgen anders moet.
Maar daarmee verdwijnt het bestaande patroon niet. Oud gedrag vertelt iets over het systeem waarin het is ontstaan.
Willen is niet hetzelfde als kunnen
Daarom kijken we bij verandering verder dan motivatie. Mensen kunnen begrijpen waarom iets anders moet en het zelfs graag willen, terwijl de omgeving nog steeds het oude gedrag oproept. Denk aan processen, verantwoordelijkheden, leiderschap, systemen, targets of ongeschreven regels.
Als die niet mee veranderen, wint de dagelijkse werkelijkheid het uiteindelijk van het goede voornemen.
Van bewustwording naar nieuw gedrag
Binnen CCCM verbinden we daarom mens en organisatie.
OWN it – eerst herkennen en begrijpen wat er gebeurt en daar eigenaarschap voor nemen.
DO it – vervolgens het nieuwe gedrag daadwerkelijk oefenen en laten zien.
DESIGN it – de organisatie zo inrichten dat het gewenste gedrag wordt ondersteund in plaats van tegengewerkt.
LIVE it – zorgen dat het nieuwe handelen uiteindelijk het normale handelen wordt.
Met MEASURE it maken we zichtbaar of die verandering werkelijk plaatsvindt en waar oude patronen terugkeren.
Terugval is ook informatie
Als mensen na verloop van tijd terugvallen in oud gedrag, is onze eerste vraag daarom niet: Waarom doen ze niet wat we hebben afgesproken? Interessanter is: Wat maakt dat het oude gedrag hier nog steeds logisch is? Terugvallen betekent daarom niet dat verandering mislukt. Het laat juist zien waar het oude patroon nog sterk is. Wie dat leert herkennen, kan steeds bewuster een andere keuze maken
Het antwoord op die vraag vertelt vaak veel meer over wat er werkelijk nodig is om een verandering duurzaam te maken.
→ Kijk wat er werkelijk speelt