Van betrokkenheid naar invloed naar verantwoordelijkheid
Artikel #5-10 We voelen ons bij veel meer zaken betrokken dan waarop we daadwerkelijk invloed hebben. Maar invloed hebben is nog niet hetzelfde als invloed uitoefenen. Precies daartussen ligt volgens de Methode GoldenBox een cruciale stap: verantwoordelijkheid nemen.
De methode is ontstaan rond 2000. Inmiddels is de nieuwste versie ontstaan rond Own it, Do it, Design it, Live it en over alles heen Measure it. Met speciale programma’s voor management stijlen als Lijnmanagement & Projectmanagement.
Wij allen zijn bij veel zaken betrokken. En zo niet dan zorgen wij daar zelf wel voor…
Een verandering binnen de organisatie. Het functioneren van een team. Een besluit van de directie. Het gedrag van een collega. Een klant die ontevreden is.
We kunnen ons bij al deze onderwerpen betrokken voelen. Maar betrokken zijn betekent niet automatisch dat we er ook invloed op hebben. Dat onderscheid lijkt eenvoudig. In de praktijk lopen beide voortdurend door elkaar.
We besteden soms veel energie aan zaken waarop we nauwelijks invloed hebben, terwijl we op andere momenten onze werkelijke invloed juist niet gebruiken.
Vier begrippen die bij elkaar horen
Binnen de Methode GoldenBox worden vier begrippen met elkaar verbonden:
Bewustzijn – Betrokkenheid – Invloed – Verantwoordelijkheid
Het oorspronkelijke GoldenBox-model bouwt hierbij voort op de bekende cirkel van betrokkenheid en invloed van Stephen Covey, maar voegt bewustzijn en verantwoordelijkheid toe en past het model ook toe op groepen.
Dat levert een interessante gedachte op. Je kunt je ergens bewust van zijn en je erbij betrokken voelen, zonder dat je er direct invloed op hebt. Maar zodra je wél invloed hebt, ontstaat er een keuze.
Gebruik ik die invloed of niet?
Invloed hebben is niet genoeg
We zeggen gemakkelijk:
“Daar kan ik niets aan doen.” Soms klopt dat.
Maar soms bedoelen we eigenlijk:
Ik zou iets kunnen doen, maar ik doe het niet.
GoldenBox maakt daar een scherp onderscheid.
In het GoldenBox-boek staat: “Invloed hebben bestaat alleen als ik de verantwoordelijkheid op me neem die invloed wel of niet uit te oefenen.”
Daarmee krijgt verantwoordelijkheid een andere betekenis. Verantwoordelijkheid betekent niet dat jij overal schuldig aan bent.
Het betekent dat jij bewust kiest wat je met jouw invloed doet. Ook besluiten om niets te doen kan zo’n keuze zijn.
Kan jij invloed creëren?
Interessant genoeg is de cirkel van invloed volgens GoldenBox niet volledig vaststaand. Wanneer je ergens sterk bij betrokken bent maar nog geen invloed hebt, kun je soms proberen die invloed te creëren:
- Door een gesprek te beginnen.
- Door informatie te verzamelen.
- Door iemand aan te spreken.
- Door samenwerking te zoeken.
- Door een voorstel te doen.
- Of simpelweg door een vraag te stellen die nog niemand heeft gesteld.
Betrokkenheid kan daarmee richting geven aan het creëren en uitoefenen van invloed.
En dan komt de ander
Tot nu toe klinkt dit nog individueel. Maar organisaties bestaan uit mensen wier cirkels elkaar voortdurend overlappen. Mijn gedrag beïnvloedt jou. Jouw reactie beïnvloedt mij. Een team beïnvloedt zijn leidinggevende en een leidinggevende beïnvloedt het team.
GoldenBox gaat daarin behoorlijk ver: binnen het eigen aandeel ben je volledig verantwoordelijk, terwijl mensen tegelijkertijd medeverantwoordelijkheid dragen voor het overlappende geheel waarvan zij onderdeel zijn.
Daarmee ontstaat een ander gesprek over eigenaarschap.
Niet:
“Wie is hiervoor verantwoordelijk?”
maar:
“Waar ligt mijn invloed en welke verantwoordelijkheid neem ik daar?”
Van wijzen naar bewegen
Juist wanneer verandering moeilijk wordt, hebben mensen de neiging naar ‘buiten’ te kijken.
- De directie moet duidelijker zijn.
- Mijn medewerkers moeten meer initiatief nemen.
- Mijn manager moet meer ruimte geven.
- Die andere afdeling moet eindelijk eens meewerken.
- Misschien klopt dat allemaal. Maar het helpt ons niet noodzakelijk verder.
GoldenBox brengt de aandacht daarom terug naar een kleinere en veel krachtigere vraag:
Waar heb ík invloed?
En daarna:
Wat ga ik met die invloed doen?
Daar ontstaat beweging.
Niet doordat we verantwoordelijkheid voor het hele probleem naar ons toetrekken, maar doordat we verantwoordelijkheid nemen voor ons eigen aandeel in het geheel.
Van ik naar wij
En precies daar raken persoonlijke verandering en organisatieverandering elkaar.
- Bewustzijn maakt zichtbaar wat er gebeurt.
- Betrokkenheid vertelt ons wat ertoe doet.
- Invloed geeft ons handelingsruimte.
- En verantwoordelijkheid vraagt ons om te kiezen wat we daarmee doen.
Bewustzijn → Betrokkenheid → Invloed → Verantwoordelijkheid.
Vier begrippen die samen een beweging vormen van toeschouwer naar deelnemer. En misschien is dat wel de essentie van eigenaarschap: Niet wachten tot iemand anders begint, maar herkennen waar jouw eigen beweging mogelijk is.
CCCM | Methode GoldenBox